سرویس سینمایی ایران زانتا: یک خبرگزاری که جزو گروه فکریِ منتقدان جشنواه جهانی فجر است، در حالی پای صحبت با «رضا میرکریمی» نشست که از شکل دهی سوالات و آغاز و پایانش کاملا هویدا است که پروژه ی همچنان مغفول مانده ی «اکران فیلم خارجی در ایران» مساله اساسی طراحان پشت پرده ی چنین گفت و گویی بوده است. اتفاقی که از همان زمان برگزاری نشست خبری دبیر و از طریق سفارش به خبرنگار جوان این رسانه کلید خورد و تنها پیامدش، پاسخ یک خطی «دبیر سی و ششمین جشنواره جهانی فجر» به طراحان است: «مسئولتی برای اکران فیلم های خارجی متوجه دبیر جشنواره نیست.» نتیجه ای کاملا روشن که هر مخاطبی به راحتی می توانست و می تواند آن را متوجه شود!


به گزارش ایران زانتا، طرح چنین پرسشی از این لحاظ می تواند جالب و مناسب باشد که می توان برای فعال سازی بیشتر اذهان درباره انواع تفاوت ها میان «اکران فیلم های خارجی در ایران» و «نمایش آثار خارجی در جشنواره جهانی فجر» نکاتی به  اجمال ارائه داد. تنها چند نمونه از بازگویی مغایرت ها برای حاضران و غایبانِ مساله ی مهم «آگاهی»! می تواند مفید باشد. اول این که ساز و کار کاملا متفاوتی درباره برگزاری یک رویداد سینمایی نسبت به چرخه ی پیچیده و چند لایه ی پخش و اکران آثار سینمایی وجود دارد و این تفاوت انقدر آشکار و فاحش است که نیاز چندانی برای ارائه ی هر یک از موارد نخواهد بود؛ از زمان تا مکان؛ از جنس مخاطبان تا شیوه تهیه و نمایش فیلم ها؛ از محدوده ی اهداف پیش بینی شده از سوی طراحانِ برگزاری جشنواره تا شیوه ی مورد نظرِ طراحان پروژه اکران فیلم خارجی و البته شکل و اندازه متفاوت «ممیزی» در آثار انتخاب شده برای جشنواره با فیلم های محتمل برای اکران داخلی.


مساله مهم، رویکرد متفاوتی است که هر رویداد سینمایی- در اینجا جشنواره جهانی فجر- نسبت به مخاطبان هدفش در نظر می گیرد و اتخاذ راهبردی است که براساس یکسری سیاست های مشخص نمایان می شود. در نتیجه شیوه های متمایزی برای اجراسازی برنامه های برگزاری یک جشنواره با مساله مهم خرید و توزیع محصولات خارجی وجود دارد. آن هم فضای غبارآلود نمایش فیلم ها در محدوده ی جغرافیای ایران که شمایلی متناقض نسبت به پخش یک فیلم خارجی در کشوری مانند فرانسه و رابطه اش با فستیوال مهم «کن» دارد که نسبت نزدیکی میان فیلم های جشنواره با آثار اکران شده برقرار می سازد.


از سویی برای رسیدن به محدوده ی مغایرت میان آثار انتخابی برای جشنواره جهانی فجر با فیلم هایی که شرایط لازم برای اکران در سطح سینماهای کشور را دارند، می توان کمی درباره فضای فیلم ها؛ از شکل روایت پردازی تا شیوه بیانی شان غوطه خورد و جنس کاملا متفاوت فیلم های انتخابی برای جشنواره جهانی فجر را با سلیقه مخاطبان ایرانی در محدوده ی تنگ گیشه سنجید. فاصله ای فاحش میان مخاطبان فیلم هایی در سطح سلیقه ی «گشت های ارشاد»(از فیلمساز مورد علاقه دوستان و از رکوردداران اکران) با علاقمندانی که جنس آثاری متناسب با جشنوارهای اروپایی را می پسندند. آثاری که فضاسازی و سبک روایت پردازی شان کاملا مغایر با عناصر روایی فیلم های تجاری-حتی سینمای روز هالیوود- بوده و از جنس آثاری متفاوت برای مخاطبانی با شمایل ویژه است. علاقمندان به سینمای متفاوتی که می توان آن ها را بیشتر در محافل اکران های خصوصی و گعده های «سینما تک»ی یافت.


اگر چه چنین حامیانِ اکران خارجی، زحمت حضور در سالن های نمایشِ آثار جشنواره جهانی فجر را به خود نمی دهند و اساسا از شیفتگان نظریه ی «نقد و نظر بدون تماشای اثر!- هستند، اما اگر چنین اتفاق فرخنده ای به وقوع بپیوندد و تاب تماشای آثار جشنواره ی پیش رو به روح مبارک شان بنشیند، خواهند دانست که فیلم های انتخابی برای سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر با آن چه مدنظرشان می باشد، فرسنگ ها تفاوت دارد. حداقل رسیدن به یک چشم انداز حداقلی با تهیه و تماشای برخی از آثاری که در دوره های پیشین جشنواره به نمایش درآمد، می تواند میسر شود. رویه ای که نه تنها نمایانگر نازل بودن جشنواره جهانی فجر نیست، بلکه نشان دهنده یک برنامه مشخص از سوی طراحان و مشاوران انتخاب فیلم ها برای تغذیه و شاید تغییر ذائقه مخاطبان ایرانی است؛ هر چند سالن های نسبتا خالی دوره های گذشته جشنواره و پیش بینی چنین اتفاقی در همین دوره ی پیش روی- به جز آثار ایرانی حاضر در جشنواره- موید نکاتی دیگر و البته تاسف برانگیز است که حتی اهالی رسانه و سینماگران جوان کمتر رغبتی برای حضور در سالن های تاریک نمایش برای تماشای واقعی- نه چرت زدن و نه حرف زدن- نشان می دهند و بیشترین ازدحام از سوی میهمانان، خارج از چارچوب سالن نمایش رخ می دهد و تنها می ماند مشارکت در پروسه ی تماشا توسط محدود جوانان علاقمندی که تمایل برای کشف آثار و فیلمسازان ناشناخته اما قابل دارند.


همان گونه که دبیر سی و ششمین جشنواره جهانی فجر به خبرنگار خبرگزاری فوق در نشست خبری جشنواره عنوان کرد، تنها تعداد کمی از آثار جشنواره قابلیت اکران عمومی را خواهند داشت؛ اتفاقی که نه می توان با آرزومندی تغییرش داد و نه می توان همچنان در یک رویای باشکوه به سر برد و ساده ترین نکته این است که وظیفه جشنواره جهانی فجر متمایز با وظیفه مرکزی است که مسئولیت اکران فیلم های خارجی به دوشش نهاده شده است؛ پس فارغ از مصادره ی موقعیت به نفع خود، تنها به تماشا و قضاوت درباره فیلم هایی بنشینیم که کمتر امکان مواجهه ی دوباره با آن ها برای چشم هامان میسر خواهد بود و البته همین تماشا بسیار شیرین است.

برچسب ها

تمامی حقوق مطالب برای ایران زانتا محفوظ است و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع ممنوع می باشد.